Thời kỳ sóng gió và căng thẳng cuối nền cộng hòa

Giai đoạn xáo trộn mới. Giai đoạn từ cuối các cuộc chiên Punic năm 146 TCN cho đến sự lên ngỗ ị của Julius Caesar năm 46 TCN là một trong những giai đoạn có nhiều xáo trộn nhất trong lịch sử La Mẵ. Chính trong giai đoạn này, QUỐC gia này gặt hái nhừng hệ quả từ những hạt giống bạo lực do mình gieo
J Xem A. J. Toynbee. A Study of History (D. c. Somervell biên tập), Tập 1, trang 258.
trong các cuộc chiến xầm lược. Xung đột giai cấp gay gắt hơn, ám sát, cuộc đấu tranh tuyệt vọng giữa các nhà độc tài kinh địch, chiến tranh, cuộc nổi dậy, tất cả là những chuyện xảy ra như cơm bữa trong thời điểm này. Ngay cả nô lệ cũng góp phần vào tình hình rối loạn chung: thứ nhất, năm 104 TCN khi họ cướp phá đảo Sicily, một lần nữa vào năm 73 TCN khi 70.000 nô lệ dưới sự lãnh dạo của Spartacưs dén các quan tổng tài vào bước đường cùng hơn một năm. Sau cùng Spartacưs bị giết chết trong cuộc chiến,
1. người theo ông đều bị bắt giam và bị hành hạ tàn nhẫn.


Cuộc nổi dậy của nhóm Gracchi.
Giai đoạn đầu trong cuộc xung dột giữa các tầng lớp công dán bắt đầu bằng cuộc nổi dậy của nhóm Gracchi. Nhóm Gracchí chủ yếu là phát ngôn viên đạí diện cho sô” nông dân không mộng chổng lại giới quý tộc nguyèn lão, nhưng họ cùng được sự ủng hộ của tầng lớp trung lưu. Năm 133 TCN, Tiberius Gracchus, sau khi được bầu làm quan bảo dân, thuyết phục Hội đồng lập pháp ban hành luật hạn chế số lượng đất thuộc quyền sở hữu của cá nhân chỉ ỏ mức 310 a và quy định phần đất vượt quá con sô đó phải giao lại cho thành phố-thành bang, dể cho công dân nghèo thuê với mức tô danh nghĩa. Trước khi ỉuật có hiệu lực, nhiệm kỳ làm quan bảo dân của Tiberius kết thủc. Ngay sau đó, ông quyết định phải ra tái cử, bất chấp nhiệm kỳ của quan hành chính địa phương chỉ là một năm theo quy định trong hiến pháp. Động thái bất hợp pháp này giúp cho các nguyên lão có lý do dàn áp bằng vũ lực. Cuộc bầu cử đi kèm với các cưộc nổi dậy trong dó Tiberius và 300 người theo ông bị khách hàng và nô lệ của giới quý tộc giết chết.’
Ý nghĩa, cua vụ Gracchan. Chín năm sau, Gaius Gracchus, em trai của Tiberius tiếp tục cuộc đấu tranh giành trật tự cho những người quyền lợi thiệt thòi. Được bầu làm quan bảo dân năm 123 TCN, ông thuyết phục để ban hành luật cung cấp ngũ cốc hàng tháng cho người dân thành phcT chỉ bằng một nửa giá thị trường. Kế đến ông chuẩn bị cuộc công kích nhắm vào quyền lực của Viện nguyên Iăo, nhưng ông thất bại trong lần ra tái cử chức quan bảo dân nàm 121 và bị liệt vào danh sách kẻ thù của thành phố-thành bang. Khi ông từ chối ra trình diện trước tòa eiía Viện nguyên lão, thì Viện nguyên lăo tuyên bố tình trạng chiến tranh đế chống lại ông. Sau khi những người theo ông bị đánh tan tác, Gaius yêu cầu một nô lệ trung thành hãy giết mình. Sau đó, 3.000 người trung thành với ông đều bị xử tử.
Ý nghĩa chính trong vụ Gracchan được tỉm thây trong mức độ minh họa sự bất lực chính trị của người La Mả, và sự nguy hiểm từ chủ nghĩa bảo thủ thiển cận của họ. Điều cũng quan trọng đôi với những tiền lệ xâu đã được thiết lập cho sau này. Viện nguyên lão, bằng biện pháp vũ lực, tạo tiền lệ dế những kẻ mỵ dân sau này nhanh chóng áp đụng.
Sự tiếp tục chiến tranh với nước ngoài. Bất chấp tất cả những điều này, sự sụp đổ của cách cai trị theo hiến pháp không thể nào tránh khỏi vi sự thất bại của nhóm Gracchi. Người La Mã lẻ ra phải thành công trong việc phác họa một giải pháp nhân nhượng dể giải quyết vấn đề chứ không phải sử dụng biện pháp chiến tranh. Nhưng họ không thể làm được điều này, vì sự hình thành một đê chê quá mênh mỏng đồng nghla với những xung đột thường xuyên xảy ra với các quốc gia giáp giới. Năm 111 TCN bắt đầu cuộc chiên lớn với Jugurtha, vua xứ Numidia ở Bắc Phi. Tiếp theo sau cưộc chiến này là các chiến dịch trừng phạt người Gauỉ xâm lược, và cuộc chiến chống lại Mithradates xứ Pontus, nhà vua này lợi dụng sự cai trị sai lầm của La Mã ở phương Đông để mở rộng lãnh thổ của mình khắp vùng Tiểu Á. Các vị anh hùng trong cuộc chiến này lúc nào cũng trở về Ý để trở thành người lãnh đạo một trong số nhiều phe phái chính trị lớn.
Sự xuất hiện chế độ độc tài quân sự: Marius và Sulla. Người đầu tiên trong số các vị anh hùng xâm chiếm lợi dụng thanh danh có được từ quân sự là Marius, ông được quần chúng đưa lên chức quan tổng tài vào năm 107 TCN và sau đó được bầu lại năm lần. Thật không may, Marius không phải là chính khách, đối với những người ủng hộ, ông không đạt được thành tựu gì ngoài việc chứng minh mình là một lãnh dạo quân sự với một đội quân hậu thuẫn có thể đàn áp sự chống đối. Tiếp theo sau cái chết của Marius năm 86 TCN, giới quý tộc tiến hành thay đổi chính quyền bằng vũ lực. Chiến sĩ hàng đầu của họ là Sulla, người giành chiến thắng trong cuộc chiến với Mithradates. Được bổ nhiệm làm nhà độc tài năm 82 TCN với nhiệm kỳ vô hạn, Sulla tiến, hành việc tận diệt những kẻ đối lập và phục hồi quyền lực ban đầu cho Viện nguyên lão. Ngay cả quyền phủ quyết của Viện nguyên lão đồi với các hoạt động của Hội đồng lập pháp cũng được phục hồi, trong khi quyền bính của quan bảo dân bị cắt giảm đáng kể. Sau ba năm cai trị, Sulla quyết dịnh đổi sự phù hoa của quyền lực lấy cảm giác vui thú và lui về ở ẩn trong thái â’p của ông ở Campania để sống cuộc đời thanh thản, xa hoa.

Leave a Reply