Một cuộc điều tra xã hội- luyện thi violympic toán lớp 8

Một cuộc điều tra xã hội về hầu đồng của Việt kiều tại Pháp (Paris) do J. Simon và I. Simon Bathouh thực hiện vào những năm 70 cho thấy: trong 27 buổi hành lễ, cả 27 lần đều thấy Thánh Mầu giáng, 6 lần Đức Thánh Trần giáng, 21 lần Quan Lổn Đệ Nhất, 25 lần Quan Lón Đệ Nhị, 23 lần Quan Lớn Đệ Tam, 16 lần Quan Lớn Đệ TÚI, 26 lần Quan Lớn Đệ Ngũ, còn có các hàng quan tù dó tói Quan Lớn Đệ Thập thi không giáng hay rất hãn hứu. Hàng Chầu bà cũng vậy: Đệ Nhắt 12 lần, Đệ Nhị 26 lần,

>Đăng ký khóa luyện thi violympic toán lớp 8

Đệ Tam 16 lần, Độ Tứ 16 lần, Đệ Ngũ 4 lần, Chầu Lục 23 lần, còn Đệ Thát tói Chầu thứ 11 không giáng, trong khj đó Chầu Bé lại giáng 16 lần. Hàng ông Hoàng, các ông Hoàng Đệ Nhất (2 lần), Đệ Nhị (8 lần), Đệ Tam (21 lần), Đệ Thất (26 lần), Hoàng Mười (23 lần). Hàng Cô thì có các lần giáng thường tập trung vào Cô cả (5 lần), Cô Đôi (17 lần), Cô Bơ (24 lần), Cô Chín (17 lần) và Cô Bé (22 lần). Hàng Cậu thì Cậu Đôi (16 lần), Cậu Bơ (16 lần) và Cậu Bé (11 lần). Quan Ngũ Hổ giáng 14 lần. Ông Lốt giáng 4 lần và chỉ có 4 lần là vong hồn tổ tiên giáng

>>Luyện thi đại học trực tuyến: Xem ở đây

Như vậy, ngoài ba vị Thánh Mâu bao già cúng giáng, tuy dưới hình thức không mỏ khăn, thì các vị Thánh nhập nhiều hơn cá và thường là nhập lâu, như các Quan Lón Đệ Nhất, Đệ Nhị, Đệ Tam, Đệ Ngũ; Chầu Đệ Nhị và Chầu Lục; ông Hoàng Bơ, ông Hoàng Bảy và Hoàng Mười; Cô Bơ Thoải, Cô Bé Thượng Ngàn, Cậu Bơ Trong quan niệm của các con nhang, đệ tứ, các vị Thánh trôn khi giáng thường ban lộc cho những người cầu xin. Các vị Thánh ít giáng hơn là Quan Đệ Tứ, Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên, Chầu Đệ Tam (Mầu Thoái), Chầu Đệ Tứ, Chầu Bé, ông Hoàng Cả, Cô Đôi Thượng Ngàn, Cô Chín Tuy họ ít giáng hơn các vị kể trên, nhưng cũng là các vị Thánh quan trọng trong hầu bóng.

Trong một buổi Lên đồng, thưòng là có nhiều vị Thánh giáng, ít nhất cũng khoảng trẽn 10 lần giáng của các vị Thánh, bình thường cũng 15 vị giáng, còn nhiều hơn thì cũng trên 20, còn đầy đủ thì phải tói 36 giá. Việc giáng của các vị Thánh phải theo thứ tự, tù Thánh Mầu đến các hàng Quan, hàng Chầu, hàng òng Hoàng, rồi hàng Cô và Cậu. Thánh Ngũ Hổ, ồng Lốt, vong linh tổ tiên giáng sau cùng, tuy cũng ít thấy xảy ra.

Trùm khăn phủ diện có ý nghĩa quan trọng nhất trong nghi lễ Thánh giáng. Tù quan niệm cho rằng người hầu đồng chỉ là cái xác, cái giá, cái ghế dể Thánh nhập vào, nên khi ông Đồng và bà Đồng trùm khăn lẽn đầu, thì họ dược coi như người đã chết. Có lẽ vi thế mà khi người ta đã tắt thỏ, ngưòì ta bao giờ cũng phủ khăn mặt, còn với người đang sống mà lấy khăn che mặt là điều cấm kỵ.

Cũng có nhiều trường hợp Thánh không giáng hay đúng hơn là ông Đồng, bà Đồng không làm được việc tự thôi miên bản thân mình. Người ta thường phân biệt hai trường hợp trong nghi lễ nhập hồn này là Thánh giáng và Thánh nhập. Thánh nhập tức là bưóc thứ hai sau khi giáng, bởi vậy, củng có trường hợp Thánh chỉ giáng chư không nhập. Trong trường hợp như vậy, bằng dấu hiệu tay, ông Đồng hay bà Đồng ra hiệu cho ngưòi hầu dâng và những ngưòi ngồi quanh biết vị Thánh nào vừa giáng đã thăng ngay, không chịu nhập hồn và họ lại làm nghi thức cầu khẩn vị Thánh tiếp theo. Cũng có khỉ ổng Đồng và bà Đồng cầu xin mãi mà không có vị Thánh nào nhập, họ đành buồn bã tung khăn phủ diộn, rời khỏi chiếu hầu đồng. Tuy nhiên, những trường hợp như vậy là rất hãn húu.

Khi Thánh đã giáng và nhập hồn, lúc đó ông Đồng, bà Đồng không còn là minh nửa, mà là hiện thân của thần linh, nhứng người ngồi quanh thưa gửi bằng nhủng cung cách tôn kính nhấi, như ngưòi trần gian xưng hô với vua quan thòi phong kiến. Nhứng trường họp con cái, vợ hay chồng, thậm chí một cậu bé 9, 10 tuối ngồi đồng, thì khi Thánh đã nhập, những ngưòi lón hay bố mẹ cũng phải xưng hổ, cư xứ như vói thần thánh.

Khi Thánh đã nhập, ông Đồng hay bà Đồng dùng tay ra hiệu (Thánh nam nhập thì ra hiệu tay trái, Thánh nữ nhập thì ra hiệu tay phải) và tung khăn phủ diện. Lúc này, hai người hầu dâng giúp người hầu đồng thay lễ phục phù họp vói vị Thánh đã nhập ấy. Việc thay lễ phục khá mất thời gian. Mỗi vị Thánh đều có lễ phục riêng phù họp với vị trí và tính cách tùng người. Các sư công người Choang (Trung Quốc) không thay quần áo khi một vị thánh nào đổ nhập mà thay bằng mặt nạ tương úng.

Nói chung, các Thánh ở cùng một hàng, như hàng Quan, Chầu, ông Hoàng, hàng Cô… đều mặc theo một kiểu, sự khác biệt chính là màu sắc lễ phục sao cho phù hợp với Phủ của tửng vị, phù họp với gốc tích dân tộc là Mán, Thổ, Mưòng phù hợp với vị thế là bên văn hay bên võ.

Chẳng hạn, ỏ hàng Quan, các vị đều mặc võ phục, màu áo dỏ (Quan Đệ Nhất), xanh (Quan Đệ Nhị), vàng (Quan Đệ Tứ), trắng (Quan Đệ Tam)… khăn xếp, khãn quàng chéo trưóc ngực, đội khăn xếp có dảí buộc thêu hình rồng chầu, bao lưng quanh nguôi, trưóc ngực đeo thé ngà… Riêng quan Tuần Tranh thì có hai lá cò lệnh cắm sau lưng buộc một giải vải đỏ quanh cổ… Vói nhúng giá Chầu Bà. việc thay đổi trang phục lại càng phức tạp và thường mất nhiều thời gian hơn. Các bộ y phục may mô phỏng hình thức dân tộc Mán (Dao), Nùng và Tày (Thổ), Mưòng, Chăm… Sau khi được người hầu dâng giúp đỡ thay ]ễ phục xong, các ông Đổng và bà Đồng lựa chọn các đồ trang sức thích hợp. Đôi khi, với các giá ông Hoàng, Cô, Cậu mà các phục trang và tính cách có phần đỏm dáng hơn, thì các vị Thánh có vẻ “nhõng nhẽo” lựa chọn tới vài ba lần các đồ trang phục, bôi nuổc hoa lên quần áo…

Sau khi thay dổi lễ phục, ông Đồng hay bà Đồng làm lễ dâng hương. Đó là nghỉ thức không thể thiếu được của bất cứ sự hiện diện nào của các vị Thánh. Các ông Đồng hay bà Đồng nhận một sô nén hưong hay một bó hưong tử tay người hầu dâng (còn gọi là Tay hương), rút một nén hương cầm tay trong tay phải huơ lên phía các nén hưong khác làm động tác phù phép, mà những ngưòì hầu dông gọi “khai quang” (nói chệch đi là khai cuông), tức là xua đuổi đi các trần tục, ma quỷ, làm thanh sạch hương để dâng cho các vị Thánh. Sau khi làm phép “khai quang”, ông Đồng hay bà Đồng ném nén hương xuống đất hay đưa cho ngưòí hầu dâng, rồi cầm bó hưong tiến đến tới trước bàn thờ Thánh làm lễ dâng hương.

Nghi thức dâng hưang có sự khác biệt giứa Thánh nam và Thánh nđ. Thánh nữ quỳ dâng hương, rập trán xuống đất ba lần.

 

Leave a Reply